İşten Çıkarma 2026: Tüm Fonlar ve Haklarınız Nasıl Hesaplanır?
İşin feshi herhangi bir kayıtlı çalışanın profesyonel hayatındaki en hassas anlardan biridir. İşten çıkarılma, istifa veya anlaşma nedeniyle hangi fonları almaya hak kazandığınızı ve hesaplanan değerlerin doğru olup olmadığını bilmek önemlidir.
Kıdem tazminatı hesaplamasında hatalar sanıldığından çok daha yaygın: Yanlış esaslara göre hesaplanan FGTS değerleri, hatalı hesaplanan tazminat bildirimi, üçte birlik oranın düşük olduğu orantısal tatiller ve işçiye zarar veren daha birçok çarpıklık.
Bu kılavuz, en yaygın senaryolara ilişkin örneklerle birlikte, her bir kıdem tazminatının tam hesaplamasını ayrıntılı olarak açıklamaktadır. Herhangi bir durumu simüle etmek için İstihdam Fesih Hesaplayıcımızı kullanın.
Fesih Türleri ve Her Biri İçin Fonlar
Sözleşmenin sona erme şekli, hangi fonlara borçlu olunacağını tanımlar:
| Fesih Türü | Maaş Dengesi | Ön Bildirim | Orantılı Tatiller | 13. Orantılı | FGTS + İnce | İşsizlik Sigortası |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Haksız işten çıkarma | ✅ | ✅ + Tazminat. | ✅ + 1/3 | ✅ | ✅ +%40 | ✅ |
| Haklı sebeple işten çıkarma | ✅ | ❌ | ❌ | ❌ | Yalnızca bakiye (ceza yok) | ❌ |
| İstifa talebi | ✅ | ✅ (uymak) | ✅ + 1/3 | ✅ | Yalnızca bakiye | ❌ |
| Karşılıklı anlaşma (mad. 484-A CLT) | ✅ | %50 | ✅ + 1/3 | ✅ | Bakiyenin %80'i + %20 ceza | Bu bağlıdır |
| Dolaylı Sonlandırma | ✅ | ✅ + Tazminat. | ✅ + 1/3 | ✅ | ✅ +%40 | ✅ |
| Belirli süreli sözleşmenin sonu | ✅ | ❌ | ✅ + 1/3 | ✅ | Yalnızca bakiye | ❌ |
Sonlandırma Bileşenleri: Her Biri Nasıl Hesaplanır?
1. Maaş Dengesi
Maaş bakiyesi, işten çıkarılma ayında (veya ihbarın ödendiği ayda) çalışılan günlerin ücretidir.
Maaş Bakiyesi = (Brüt Maaş ÷ 30) × Ay İçinde Çalışılan Gün Sayısı
Örnek: 22 Ekim'de işten çıkarılma, ₺ 5.000,00:
- Saldo = (₺ maaşı 5.000 ÷ 30) × 22 = ₺ 166,67 × 22 = ₺ 3.666,67
Maaş bakiyesine şunlar dahildir: fazla mesai, gece vardiyası ücreti, komisyonlar ve döneme ilişkin diğer ek ödemeler.
2. Ön Bildirim
Ön bildirim, sözleşmeyi sona erdirmeden önce taraflardan birinin diğerine vermesi gereken ön bildirim süresidir. Olabilir mi:
- Önceki İhbar Çalıştı: İşçi, ihbar süresi boyunca şirkette çalışmaya devam eder. Normalde maaşınızı alırsınız.
- Tazmin Edilen Ön İhbar: Şirket, bildirime uymaktan feragat eder ve eşdeğerini nakit olarak öder.
Ön Bildirimin Süresi
İşgücü Reformu İçin (12,506/2011 Sayılı Kanun):
- Minimum: 30 gün (1 yıla kadar şirket için)
- İlk günden sonra yılda + 3 gün çalışıldı (maksimum 90 güne kadar)
Toplam Ön İhbar = 30 + (3 × Ek Yıllar)
| Şirket Saati | Ön Bildirim |
|---|---|
| 1 yıldan az | 30 gün |
| 1 tam yıl | 33 gün |
| 2 tam yıl | 36 gün |
| 3 tam yıl | 39 gün |
| 5 tam yıl | 45 gün |
| 10 tam yıl | 60 gün |
| 20 tam yıl | 90 gün (maksimum) |
Tazminat Ön İhbarının Hesaplanması
Ön İhbar Tazminatı = (Brüt Maaş ÷ 30) × İhbar Günleri
Örnek: Şirkette 3 yıl, maaş ₺ 5.000,00:
- Aviso Prévio = 30 + (3 × 2 anos adicionais) = 36 dias
- Valor = (₺ 5.000 ÷ 30) × 36 = ₺ 6.000,00
3. Orantılı Tatil + 1/3
İşçi, mevcut kazanç döneminde çalışılan süre artı anayasal üçte biri ile orantılı olarak tatil hakkına sahiptir:
Orantılı Tatil = (Maaş + Maaş/3) × Edinim Dönemindeki Ay Sayısı ÷ 12
Örnek: Satın alma döneminde 8 ay, maaş ₺ 5.000,00:
- Férias Proporcionais = (₺ 5.000 + ₺ 1.666,67) × 8/12
- = ₺ 6.666,67 × 0,667 = ₺ 4.444,45
Dikkat: İşçinin geçmiş izinleri varsa (önceki kazanım dönemi tamamlanmış ancak alınmamışsa), kendisine iki katı + 1/3 oranında ödeme yapılır.
4. 13. Orantılı Maaş
13'üncü orantı, fesih yılında çalışılan aylar üzerinden hesaplanır:
13'üncü Oransal = Brüt Maaş × Yılda Çalışılan Ay Sayısı ÷ 12
Kural: 15 veya daha fazla gün çalışılan aylar tam ay olarak sayılır.
Örnek: Ağustos ayında işten çıkarılma (yılda 8 ay çalışıldı), maaş ₺ 5.000,00:
- 13º Proporcional = ₺ 5.000 × 8/12 = 3.333,33 ₺
5. Döneme ait FGTS + %40 Ceza
Haksız işten çıkarmada:
- FGTS çekilecek = FGTS hesabında biriken toplam bakiye
- FGTS cezası (%40) = Sözleşme boyunca yatırılan toplam FGTS bakiyesinin %40'ı (işveren tarafından ödenir)
FGTS Cezası = Sözleşmedeki Toplam FGTS Mevduatı × %40
Ayrıca işverenin, çekilmeden önce aylara ait FGTS'yi ve fesih fonlarını (maaş bakiyesi, tazminatlı ihbar, 13'üncü ve orantılı izinler) FGTS hesabına yatırması gerekir.
Haklı Sebep Olmadan Feshin Tam Örneği
Durum:
- İşçinin işe alındığı tarih: 03/01/2022
- İşten çıkış tarihi: 08/22/2026
- Brüt Maaş: 5.000,00 ₺
- Şirkette geçirdiği süre: 4 yıl 5 ay
- Edinme döneminde sebepsiz devamsızlıklar: 0
- 2022/2023 dönemi için tatiller zaten alınmış ✅
- 2024/2025 döneminden itibaren kullanılmamış tatiller ❌ (süresi dolmuş tatil)
- 2025/2026 dönemi tatilleri: Yeni dönemde 5 ay
Hesaplama:
| Bütçe | Hesaplama | Brüt Değer |
|---|---|---|
| Maaş Dengesi | (₺ 5.000 ÷ 30) × 22 dias | ₺ 3,666,67 |
| Tazmin Edilen Ön İhbar | (₺ 5.000 ÷ 30) × 42 dias (30 + 4×3) | ₺ 7.000,00 |
| Çift Kişilik + 1/3'te Süresi Dolmuş Tatiller (2024/25) | ₺ 5.000 × 2 + ₺ 5.000 × 2/3 | ₺ 13.333,33 |
| Férias Proporcionais 2025/26 (5 meses + aviso) | ₺ 6,666,67 × 6/12 | ₺ 3.333,33 |
| 13º Proporcional 2026 (8 meses, inclui aviso) | ₺ 5,000 × 8/12 | ₺ 3.333,33 |
| Subtotal Verbas Brutas | ₺ 30.666,67 |
FGTS cezası: ~4 yıl 5 aydan fazla FGTS (tahmini: ₺ 25.000 de saldo) → 40% = ₺ 10.000,00 (şirket tarafından ödenir, maaştan alınmaz)
İndirimler (INSS + vergiye tabi fonlarda IR): Her tutar üzerinden ayrı olarak hesaplanır.
Fesih Ödeme Son Tarihleri
Kıdem tazminatı ödemesinin, sözleşmenin feshi tarihinden sonra aşağıdaki süreler içerisinde yapılması gerekmektedir:
| Durum | Son Ödeme Tarihi |
|---|---|
| Ön İhbar Çalıştı (uygulandı) | Çalışılan son günden sonraki 1. iş gününe kadar |
| Tazmin Edilen Ön İhbar (şirket uyumluluktan feragat eder) | İşten çıkarılma bildiriminden sonraki 10 takvim gününe kadar |
| Habersiz istifa | Çalışanın ihbar tarihinden itibaren 10 takvim gününe kadar |
| İhbara uymadan istifa | İstifanın ardından 30 güne kadar |
Son teslim tarihine uyulmaması, işveren için işçinin maaşına eşdeğer bir para cezasına neden olur.
TRCT: İş Sözleşmesinin Sona Erme Süresi
TRCT tüm kıdem tazminatlarını kaydeden ve detaylandıran resmi belgedir. Şunlar olmalıdır:
- İşveren tarafından her tutarın değeriyle doldurulur
- Çalışan tarafından imzalanır (ancak tüm değerler kontrol edilmeden önce)
- Onaylandı (1 yıldan uzun sözleşmeler için onay zorunluydu ancak 2017 Çalışma Reformu ile kaldırıldı)
İmzalamadan önce kontrol etme hakkı: Çalışan, imzalamadan önce TRCT'yi analiz etme hakkına sahiptir. Değerleri kontrol etmeden TRCT'yi imzalamak, işçinin bunlara mahkemede itiraz etme fırsatından vazgeçtiği anlamına gelmez, ancak süreci daha da zorlaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Şirket beni haklı bir neden olmaksızın işten çıkarırsa ne kadar ihbar hakkım olur? 1 yıla kadar çalışma süresi için minimum ihbar süresi 30 gündür. İlk yıldan sonraki her yıl için, en fazla 90 güne kadar (20 veya daha fazla yıllık iş için) 3 gün eklenir. Örneğin şirkette 5 yıl = 30 + (4×3) = 42 gün ihbar süresi.
2. Feshin "karşılıklı anlaşması" nedir (CLT m. 484-A)? Karşılıklı anlaşma, işveren ve çalışanın sözleşmenin sona ermesi konusunda anlaştıkları bir fesih türüdür. Bu durumda, ön bildirim 15 gün (yarısı), FGTS cezası %20 (yarısı), işçi FGTS'nin %80'ini geri çekebilir ve işsizlik sigortası talep edebilir (yürürlükteki özel düzenlemelere bağlıdır).
3. Düzenli fazla mesai yapan işçiler için fesih hesaplaması nasıldır? 3 aydan fazla ödenen fazla mesai, fesih nedeniyle ödenen ücretin bir parçasıdır. Hesaplamak için son 12 ayın ortalama HE'sinin taban maaşa eklenmesi gerekir: maaş dengesi, ihbar, orantılı izin, orantılı 13. ve FGTS hesaplama tabanı.
4. Yanlış olduğunu düşünüyorsam TRCT değerlerine itiraz edebilir miyim? Evet, işçi TRCT'yi imzaladıktan sonra bile İş Mahkemesinde değerleri sorgulayabilir. İşçilik taleplerine ilişkin zaman aşımı süresi sözleşmenin bitiminden sonra 2 yıl'dır (veya hâlâ sözleşme kapsamında olan daha eski fonlar için 5 yıla kadar). Tüm maaş bordrolarını, FGTS ekstrelerini ve TRCT'nin bir kopyasını saklayın.
5. Şirketin süresi içinde sayılan ihbar süresi diğer hesaplamaları etkiler mi? Evet. Nispi ve 13'üncü nispi izinlerin hesaplanmasında, ödenen ihbar süresi hizmet süresine dahil edilir. Yani ağustos ayında 42 gün önceden ihbarla işten çıkarılmanız durumunda, eylül ayları ve ekim ayının bir kısmı nispi izin hesaplamasına ve 13'üncü aylara dahil edilir.
6. IRRF'ye tabi fesih fonları nelerdir? Maaş bakiyesi ve tazminat bildirimi normalde IRRF tarafından vergiye tabidir. Tatiller (orantılı ve çifte tatiller dahil) vergiye tabidir. 13. orantı ayrı olarak hesaplanan IRRF'ye sahiptir. %40 FGTS cezası ve FGTS bakiyesinin kendisi IR'den muaftır.
7. Şirket ihbarda bulunmamayı kıdem tazminatından düşebilir mi? Evet. İşçinin istifa etmesi ve ihbar süresine (30+ gün) uymaması halinde işveren ihbar bedeli kadar tutarı kıdem tazminatından kesebilir. Ancak indirim işçiyi şirkete "borçlu" hale getiremez; bir indirim limiti vardır.
8. İstifa nedeniyle fesihte önceden bildirimde bulunulması halinde indirim uygulanır — bu nasıl işliyor? İşçinin istifa etmesi ancak şirketin ihbardan vazgeçmesi durumunda işçi tazminat alamaz. Şirketin uyum talep etmesi ve işçinin buna uymaması durumunda, kıdem tazminatından eşdeğer miktarda ihbar tazminatı kesintisi yapılabilir. İşçi, ihbarını normal şekilde yerine getirirse, ihbar süresi boyunca çalıştığı sürenin ücretini alır.
Fesih İşleminizi Şimdi Simüle Edin
Hesaplayıcımız, farklı sonlandırma senaryoları için tüm işçilik hesaplamalarını aslına sadık şekilde çoğaltır.
İşgücü Fesih Hesaplayıcısına Erişin — simüle edilmiş TRCT'nin tamamını almak için işten çıkarılma türünü, maaşı, şirketteki zamanı ve tatil durumunu girin.
İlgili hesap makineleri:
- İşsizlik Sigortası Hesaplayıcısı — işten çıkarılma sonrası taksitleri hesaplayın
- FGTS Hesaplayıcı — birikmiş bakiyeyi ve %40 cezayı görün
- Ön Bildirim Hesaplayıcısı — orantılı bildirimi simüle edin
- CLT Tatil Hesaplayıcısı — tahakkuk eden ve orantılı tatilleri hesaplar